Khi những ngày mùa xuân muôn hoa đua nở cũng là lúc người dân huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) tất bật, nhộn nhịp với công việc thụ phấn bổ sung cho cây bưởi. Họ như những người “thợ” cần mẫn, chăm chỉ làm việc cùng chạy đua với thời gian để cây bưởi đạt tỷ lệ đậu quả tốt nhất.
Bưởi Phúc Trạch được biết đến là “đệ nhất danh quả” của huyện miền núi Hương Khê, là loại cây ăn quả chủ lực, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế tại huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Trên địa bàn huyện Hương Khê hiện nay có tổng diện tích hơn 2.700 ha trồng bưởi Phúc Trạch, năng suất đạt khoảng 21.000 tấn/năm. Bưởi Phúc Trạch đã có thương hiệu được nhiều người trong và ngoài tỉnh biết đến và là cây trồng chủ lực của địa phương, nhiều hộ dân nhờ trồng bưởi có thu nhập cao, đời sống khá giả. Bưởi Phúc Trạch được trồng nhiều tại các xã Phúc Trạch, Hương Trạch, Hương Đô, Lộc Yên.... Hàng năm, cứ độ sang xuân, cây bưởi đặc sản ở huyện Hương Khê bắt đầu nở rộ, người dân quê bưởi lại sắp xếp mọi công việc để tập trung nguồn nhân lực thụ phấn bổ sung, giúp bưởi kết trái nhằm tăng tối đa khả năng đậu quả trong mùa thu hoạch tới.
Thời gian thụ phấn bổ sung là khi thời tiết thuận lợi và kéo dài khoảng 20 ngày (từ khoảng trung tuần tháng 2 đến nửa đầu tháng 3 dương lịch). Nếu gặp điều kiện thời tiết mưa rét kéo dài, thời gian thụ phấn có lúc lên tới 30 – 40 ngày. Vì thế, thời điểm này, người dân phần lớn dành thời gian ở vườn, vừa tiến thành thụ phấn vừa chăm sóc cây.
Bà con vùng bưởi chia sẻ về cách lấy phấn và thụ phấn như sau: Phấn dùng cho thụ phấn bổ sung là những hoa bưởi khác dòng có khả năng ra hoa và tự đậu quả cao, cây sinh trưởng phát triển khỏe, không ra hoa cách năm, mẫu mã đẹp nguồn phấn tốt; Nếu thời tiết khô ráo có ánh nắng mặt trời thì buổi sáng bắt đầu từ 7h đến 7h30p lấy hoa thu hạt phấn và tiến hành thụ phấn, buổi chiều bắt đầu từ 15h hái hoa lấy phấn và thụ. Nếu thời tiết mưa dầm cần tranh thủ khi tạnh mưa và kiểm tra hoa tung phấn là tiến hành hái hoa và thu phấn ngay không kể thời gian trong ngày. Nếu trời mát mẻ có thể tiến hành hái hoa lấy phấn và thụ cả ngày.
Chọn những hoa khỏe, đã tung phấn hoàn toàn, màu hạt phấn đã chuyển sang màu vàng đỏ. Sau khi hái hoa bưởi khác dòng để lấy phấn tiến hành bỏ tất cả các cánh hoa và đầu nhụy của hoa bưởi tránh tình trạng hoa hô hấp mạnh làm thoát hơi nước và làm giảm sức khỏe hạt phấn.